İn­san ha­ya­tı­nın tüm saf­ha­la­rı­na ya­yı­lan bu eği­tim prog­ra­mı Ya­ra­tı­cı­mı­zın em­riy­le yıl­da bir ay hız­lan­dı­rıl­mış­tır. Bu ayın, Kur'an-ı Ke­rim'in na­zil ol­du­ğu Ra­ma­zan ayı­na denk ge­ti­ril­me­si bir te­sa­düf de­ğil­dir.

      Ra­ma­zan, Sev­gi­li Pey­gam­be­ri­mi­zin Me­di­ne'ye hic­ret edi­şi­nin ikin­ci yı­lın­dan bu­gü­ne ka­dar ke­sin­ti­siz ola­rak İs­lâm coğ­raf­ya­sı­nın her ta­ra­fın­da, her yıl id­rak edi­len, bir ay­lık ila­hi bir mek­tep­tir. Ger­çi Müs­lü­man için, ha­ya­tın ta­ma­mı, yı­lın on iki ayı bir mek­tep­ten iba­ret­tir.

Pey­gam­ber­le­ri­ni bu şe­kil­de bir ça­ba için­de gö­ren sa­ha­be de ay­nı amel­le­ri yap­mış ve bu gü­zel dav­ra­nış­la­rın yay­gın­laş­ma­sı­na ça­lış­mış­lar­dır. Ba­şın­dan so­nu­na ka­dar bü­tün bir ra­ma­zan ayı­nı, bir yö­nüy­le iba­det­le, di­ğer yön­den de top­lum­sal kay­naş­ma ve da­ya­nış­ma ile ge­çir­mek, ge­le­ne­ği­mi­zin bi­ze bı­rak­tı­ğı en önem­li mi­ra­sı­mız­dır.

Ramazan bir irfan sofrası, bir hikmet şölenidir. Ruhlara hikmet rüzgarından, irfan çiçeklerinden türlü kokular estirir, bir can şenliği başlatır. İnsan yiyip içmekten, nefsin tutku ve arzularından soyunarak ruhun kanatlarını açar, canı besleyen irfana, İlahi Hakikat’in sırlarına açık ve hazır hale gelir.

İnsan oruç tuttuğunda, insan olduğunun, toplumsal bir varlık olarak insan olduğunun, dünyada tek başına olmadığının, kendisinden başka pek çok insan yaşadığının, dünyayı başka insanlarla paylaştığının farkına varır...

 İn­san ken­di­ni tu­ta­ma­dı­ğı za­man, ken­di­ni yi­ti­ri­yor, kay­be­di­yor, böy­le­ce ken­di­ne ya­zık edi­yor, ken­din­den ge­çi­yor ve fe­lâ­ket­le­re dü­şü­yor

On iki ay içinde, Kur'an-ı Kerim'de adı anılan tek aydır ramazan ayı. Yüce Allah sadece onu anmakla kalmamış, yukarıdaki ayetlerde onu aynı zamanda planlamıştır. İşte bütün bu ayrıcalıkları sebebiyle bizim kültürümüzde bu ay, "On bir ayın sultanı" olarak kabul görmüştür.

Ramazan ayını diğer aylardan ayıran en önemli özelliği oruç ayı olmasıdır. Zira oruç ibadeti, bu ayın en temel ibadeti olarak yaşanmaktadır. Aslında oruç ibadeti İslam'ın şartlarından birisidir.

Oruç tutan insan bir yandan sahip olduğu nimetlerin kıymetini idrak ederken, diğer yandan bu nimetlerden yoksun olan muhtaçların durumunu daha iyi anlayarak, toplum içinde kendisine düşen görevlerin farkına varır.

Za­man gel­di, sis­ler için­de kal­dık, sad­me­ler ye­dik, sen­de­le­dik. "Ne­den?" di­ye so­ran­la­rı­mız, bi­zi biz ya­pan de­ğer­le­ri­mi­ze re­va gör­dü­ğü­müz aşın­ma­yı bul­du­lar kar­şı­la­rın­da.

Sevgili Peygamberimiz, "Ramazan olduğu zaman rahmet kapıları açılır, cehennem kapıları kapanır ve şeytanlar zincire vurulurlar" buyurmak suretiyle bu müjdelerle bize ümit ve moral vermektedir.

   Müs­lü­ma­nı çok ya­kın­dan il­gi­len­di­ren bu iki kav­ram, ha­ya­tı­mı­zın önem­li bir yö­nü­nü oluş­tur­mak­ta­dır. Ra­ma­zan ve if­tar­lar­la il­gi­li geç­miş­ten gü­nü­mü­ze ka­dar çok şey söy­len­di ve ya­zıl­dı. Her­kes ken­di gö­zün­den gör­dü. Bu ay­da, Müs­lü­man ne­fis mü­ca­de­le­si ve­rir­ken, baş­ka­la­rı "baş­ka" şey­ler söy­le­di­ler, hâ­lâ da söy­le­me­ye de­vam et­mek­te­dir­ler. "Mey­ve­li ağaç taş­la­nır" di­ye­rek gü­nü­müz if­tar­la­rı­na iliş­kin dü­şün­ce­le­ri bir­lik­te pay­la­şa­lım is­te­dim.

Bilindiği gibi ibadethanelerde Müslümanlar arasında bir ayırım bulunmamakta, camide herkes istediği yerde namazını kılabilmektedir. F. Georgeon'un da tespitlerine göre incelenen dönem ramazanlarında İstanbul'da ortaya çıkan veya işlevleri genişletilerek geliştirilen eğlence mekânlarında da Müslümanlar arasında bir fark gözetilmemekte, herkes arzuladığı yerde bulunabilmekteydi.

     Bu nedenle Yüce Allah bir hadisi kudsîde "...İnsanoğlunun oruç dışında yaptığı herşey kendisi içindir. Oruç ise benim içindir ve onun mükafaatını ben vereceğim."(6) buyurarak orucun bu özelliğine işaret etmiştir. Bu yönüyle oruç, riyanın en az karıştığı bir ibadet görünümündedir. Bilindiği gibi riya (gösteriş) İslâm'ın hiç tasvip etmediği bir hastalıktır. Nitekim Kur'an-ı Kerim'de kendisinden en çok bahsedilen ve yerine getirenlerin övüldüğü namaz ibadeti, gösteriş karıştırılması durumunda yergi aracı olmuştur. "Yazıklar olsun o namaz kılanlara ki, onlar namazlarını ciddiye almazlar. Onlar gösteriş yapanlardır, hayra da engel olurlar."(7) âyetleri bu gerçeği dile getirmektedir.